Nieuwe stagiair: Bart van der Sande


Waarom ben ik hier?


“The great question, whether man is of nature or above her.” De vraag die George Perkins Marsh in 1871 aan de lezers van zijn boek “Man and Nature: Or, Physical Geography as Modified by Human Action” stelde, is tot op de dag van vandaag nog steeds relevant. Gezien de discussie die is ontstaan rondom de klimaatcrisis is deze vraag misschien zelfs wel relevanter dan ooit.

Mijn naam is Bart van der Sande, ik ben 20 jaar en ik houd me bezig met sporten (voetbal, tennis en fietsen), natuur (uiteraard), boeken en studentendingen. Ik studeer momenteel Landscape & Environment Management aan de Hogeschool Inholland in Delft, ik zit in het derde jaar van de vier. Mijn motivatie om destijds aan deze studie te beginnen was dat ik graag in de natuur kwam en een kans zag om mijn ‘passie’ te combineren met mijn carrière. Inmiddels ben ik twee jaar verder en ik heb ik mij al wat meer kunnen oriënteren op het werkveld en de mogelijke toepassing van mijn opgedane kennis in de praktijk. Het lijkt erop dat ik op het juiste moment ben begonnen met deze studie, gezien de enorme verschuiving richting duurzaamheid die momenteel plaatsvindt in onze samenleving.

Persoonlijk hecht ik veel waarde aan de omgeving waarin ik verkeer; ik denk dat dit van grote invloed is op mijn welzijn en op de kwaliteit van het leven die ik ervaar. In de 20 jaar dat ik rondloop op de aarde ben ik hier en daar op verschillende plaatsen geweest, en het viel mij op hoe groot de verschillen kunnen zijn tussen de ene plek en de andere plek. Ik ben erg benieuwd welke relatie er bestaat tussen omgeving (in het bijzonder de aanwezigheid van natuur), welzijn en gedrag. Ik vroeg me dan ook lange tijd af waarom sommige plaatsen ‘minder prettig’ (uiteraard subjectief) zijn dan andere plekken. Inmiddels weet ik dat dit afhankelijk is van verschillende factoren. In de meeste gevallen valt het vaak te herleiden naar de afweging die gemaakt moet worden tussen geld verdienen / kosten besparen en welzijn / natuur. Verder heeft het wellicht ook nog te maken met de afweging tussen de korte termijn en de lange termijn. Dit ‘dilemma’ is niet alleen van deze tijd (waarschijnlijk speelt dit al vanaf het moment dat mensen zijn begonnen met het kappen en verbranden van bomen om vruchtbare grond te creëren voor de eerste vormen van landbouw) en in het verleden is er al vaak vooruitgeblikt op de problemen die kunnen ontstaan als ‘het systeem uit balans raakt’. Het grote verschil is dat we nu mogelijk erg dichtbij het punt zitten waarop het systeem uit balans is geraakt. De waarschijnlijkheid hiervan staat echter sterk ter discussie deze dagen; en als stagiair zijnde vind ik niet dat ik in de positie ben om mijn mening hierover duidelijk te gaan verkondigen of anderen hiervan te overtuigen.

Liever kijk ik naar de ‘feiten’, naar de observaties die iedereen met eigen ogen heeft kunnen maken. Ik heb het dan met name over de perioden van relatief extreme hitte en zware regenval waar Nederland de afgelopen paar jaar mee te maken heeft gehad. Los van de consequenties die dit heeft op het klimaatdebat, kunnen we concluderen dat er sprake is van een verandering in weersomstandigheden. En dit heeft allerlei gevolgen waar we mogelijk nog niet op voorbereid zijn. Dat brengt ons bij de opdracht die ik ga uitvoeren in samenwerking met Stichting BlauwZaam.

Wat ga ik doen?


Tijdens mijn stage bij BlauwZaam ga ik onderzoek doen naar de volgende vragen:

  1. Hoe kan bewustwording van de veranderingen in het klimaat en de gevolgen worden bevorderd onder de doelgroep van Blauwzaam?
     
  2. Hoe kan de doelgroep van BlauwZaam worden aangezet tot actie om te gaan werken aan klimaatadaptieve oplossingen?

BlauwZaam doet onderzoek naar de gevolgen van klimaatverandering en maakt deze kenbaar door data te verwerken in visualisaties en kaarten. Het geeft aan wat de huidige status is, wat er volgens de verwachtingen gaat gebeuren en wat hier de gevolgen van zijn. Het doel is om een brede discussie op gang te brengen en draagvlak voor oplossingen te krijgen. Dit dient als opstap naar het verhelderen en bijstellen van verwachtingen en het leveren van een bijdrage om met de gevolgen en kansen van klimaatverandering om te gaan. Om nu en in de toekomst goed te kunnen anticiperen op de veranderingen in het klimaat (klimaatadaptatie) is het van groot belang voor overheid, ondernemers, onderwijs en burgers zicht te krijgen op de veranderingen in het klimaat en de logische gevolgen hiervan.

Inmiddels heeft BlauwZaam onderzoeksresultaten en oplossingsrichtingen voor specifiek de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden beschikbaar. Bijvoorbeeld kaarten over de waterproblematiek, over het ‘meekoppelen’ van de wateropgave aan andere functies, visie op klimaatadaptatie in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en oplossingsmogelijkheden zoals hemelwaterrecuperatie voor Gorinchem. Deze informatie wordt echter pas waardevol wanneer het bij de juiste mensen terecht komt! BlauwZaam wil graag dat er gecommuniceerd wordt - zodat de doelgroepen zich bewust worden van de problemen in het gebied in relatie tot klimaatverandering - én mensen aanzetten tot actie om zelf bij te dragen aan klimaatadaptatie-oplossingen.

De looptijd van mijn onderzoek is van september 2019 tot februari 2020.



Hoe ga ik dat doen?


Om de onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden en tot concrete aanbevelingen voor BlauwZaam te kunnen komen, zal er in een aantal fasen worden gewerkt. In de eerste fase (september 2019) zal er literatuuronderzoek worden gedaan naar klimaatcommunicatie en innovatie; wat inzicht zal geven in de complexiteit van klimaatverandering, de gevolgen die dit voor ons meebrengt en hoe we als collectief zullen moeten samenwerken. Vervolgens zal in de tweede fase (oktober 2019) een pilot worden gestart voor het verzamelen van data in het werkveld. Dit zal worden gedaan aan de hand van interviews met een aantal partners van BlauwZaam. Als het lukt om de dataverzamelingsmethode in oktober te optimaliseren, dan zal in november 2019 fase 3 van start gaan. In deze fase zullen er op grotere schaal interviews worden gehouden, met het doel om een ‘nulmeting’ of ‘stand van zaken’ te bepalen. Dit is nodig om de vooruitgang meetbaar te maken, wat met vage begrippen als ‘bewustwording’ en ‘actiebereidheid’ geen gemakkelijke opgave is. Fase 3 duurt tot januari. In januari gaat de vierde en voorlopig laatste fase van het onderzoek in, waarbij de gesprekken met de ondernemers geanalyseerd zullen worden om vervolgens een nulmeting te bepalen. Na deze fase zit mijn stageperiode bij BlauwZaam erop. Hopelijk heb ik dan enerzijds kunnen bijdragen aan het realiseren van de ambities van BlauwZaam; en anderzijds de partners van BlauwZaam kunnen helpen met mijn expertise om samen een handelingsperspectief te creëren met betrekking tot klimaatverandering en klimaatadaptatie. Stichting BlauwZaam kan de ontwikkelde werkwijze gedurende een aantal jaar herhalen, om de voortgang te kunnen bepalen en de werkwijze te evalueren.

Ik vind deze opdracht een mooie uitdaging en ik hoop dat iedereen er uiteindelijk iets aan heeft; BlauwZaam die een stapje dichterbij haar ambities komt, de ondernemers die beter weten waar ze aan toe zijn en ik die er iets van leer.

Leuk om te weten


Ik woon in Delft en de verbinding tussen Delft en Noordeloos is niet optimaal. Ik heb geen rijbewijs en doe alles met de fiets en het Openbaar Vervoer. Bijna 2 uur heen en 2 uur terug zou neerkomen op 4 uur reizen per dag, en dat 5 dagen in de week en 5 maanden lang. Dit zag ik niet bepaald zitten. Gelukkig bood Camping ‘de Groene Waard’ uitkomst. Na een belletje met de eigenares ben ik direct langs gegaan. Ik trof een klein kampeerterrein aan in de tuin van een oude boerderij, midden in het groene weiland. Er is een sanitair gebouw met een toilet en een douche. De camping sluit eigenlijk eind september al, maar ik mag gelukkig zolang blijven als ik wil. Mijn ouders hebben de camper er neergezet en ik heb mijn fiets meegenomen. Vanaf de camping is het slechts 5 minuten fietsen naar het kantoor van Hokra, waar ik een werkplek aangeboden heb gekregen. Naar de supermarkt is het 7 minuten fietsen, dus ik heb alles wat ik nodig heb. Ik kom maandagochtend vroeg aan en vrijdagmiddag vertrek ik weer richting Delft. In Delft woon ik nog bij mijn ouders, dus dit is een eerste echte stap richting zelfstandigheid. Ik hoop dat de nazomer nog lang aanhoudt en dat het vooral niet te koud wordt.

Stichting BlauwZaam heeft geen fysieke werkplek en dus was er een alternatief nodig om de stage mogelijk te maken. Gelukkig bracht Martin de Winter van Hokra redding: ik mag van zijn kantoor gebruik maken gedurende mijn stageperiode. Ik zit vlakbij Mark en Namalee, die allebei werkzaam zijn bij Hokra. Het is erg gezellig onderling en ik ben al uitgenodigd voor het personeelsuitje. Ook word ik betrokken bij vergaderingen, overleg en mag ik wel eens mee met bedrijfsbezoeken. Vrijdag is de leukste dag van de week, dan is het namelijk frituurdag op Hokra. In de pauze krijgt iedereen twee snacks uit de frituur. Hokra is een communicatieadviesbureau, voornamelijk gericht op commerciële verkoop, imago en promotiemateriaal. Ik ben voor BlauwZaam bezig met een communicatieopdracht, dus er zijn zeker raakvlakken en ik kan hen altijd om advies vragen!

Bart is via mail te bereiken: bart@vandersande.eu